Mevduat hesaplama, birikiminizin belirli bir faiz oranı ve vade sonunda sağlayabileceği brüt ve net getiriyi tahmini olarak görmenizi sağlar. Hesaplama.com Mevduat Hesaplama aracıyla basit veya bileşik faiz yöntemini kullanabilir; yıllık, aylık veya günlük faiz oranı üzerinden gün, ay ya da yıl cinsinden vade belirleyebilirsiniz.
Hesaplama sonucunda brüt faiz kazancı, uygulanacak stopaj tutarı, stopaj sonrası net faiz, net getiri oranı ve vade sonundaki net bakiye birlikte gösterilir. Bileşik faiz seçildiğinde faizlendirme sıklığını aylık, 3 aylık, 6 aylık veya yıllık olarak belirlemek de mümkündür.
İçindekiler
- Mevduat Nedir?
- Mevduat Faizi Nasıl Hesaplanır?
- Mevduat Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
- Basit Faiz Nasıl Hesaplanır?
- Bileşik Faiz Nasıl Hesaplanır?
- Faizlendirme Sıklığı Nedir?
- Yıllık, Aylık ve Günlük Faiz Arasındaki Fark Nedir?
- Gün, Ay ve Yıl Olarak Vade Nasıl Hesaplanır?
- Mevduat Stopajı Nasıl Hesaplanır?
- Brüt Faiz, Net Faiz ve Net Getiri Nedir?
- Mevduat Hesaplama Örneği
- Basit Faiz ile Bileşik Faiz Arasındaki Fark
- 30 Gün ile 1 Ay Aynı mıdır?
- Mevduat Hesaplama Formülleri
- Mevduat Hesaplarken Nelere Dikkat Edilmelidir?
- Sıkça Sorulan Sorular
Mevduat Nedir?
Mevduat, gerçek veya tüzel kişilerin bankalarda belirli koşullarla tuttukları para olarak tanımlanabilir. Vadeli mevduatta banka, belirlenen süre ve faiz oranına göre anaparaya faiz getirisi sağlar.
Mevduattan elde edilen faiz getirisi genellikle brüt faiz olarak hesaplanır. Brüt faiz üzerinden ilgili mevzuata göre stopaj kesildikten sonra yatırımcının elde edeceği net faiz getirisi ortaya çıkar.
Mevduat Faizi Nasıl Hesaplanır?
Mevduat faizinin hesaplanma yöntemi seçilen faiz türüne, vadenin uzunluğuna ve faizin basit mi yoksa bileşik mi hesaplandığına göre değişebilir.
Yıllık faiz oranı ile gün üzerinden yapılan basit faiz hesabında temel formül:
Brüt faiz = Anapara × Yıllık faiz oranı × Gün sayısı / 36.500
şeklindedir.
Örneğin 1.000.000 TL anapara, yıllık %42 faiz ve 32 gün vade için:
1.000.000 × 42 × 32 / 36.500 = 36.821,92 TL
brüt faiz oluşur.
Bu formül TL vadeli mevduatta bankaların kullandığı yaygın gün bazlı hesaplama yaklaşımıyla uyumludur.
Mevduat Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Öncelikle Basit Faiz veya Bileşik Faiz hesaplama türünü seçin. Ardından anapara, faiz oranı, faiz türü, vade ve vade türünü belirleyerek Hesapla butonuna basın.
- Basit veya bileşik faiz hesaplama türünü seçin.
- Anaparanızı girin.
- Faiz oranını girin.
- Faizin yıllık, aylık veya günlük olduğunu seçin.
- Vadeyi ve vade türünü gün, ay veya yıl olarak belirleyin.
- Bileşik faiz kullanıyorsanız faizlendirme sıklığını seçin.
- Hesapla butonuna basın.
Sonuç ekranında brüt faiz, stopaj, net faiz, net getiri oranı ve vade sonu net bakiyeyi görüntüleyebilirsiniz.
Basit Faiz Nasıl Hesaplanır?
Basit faiz yönteminde faiz yalnızca başlangıçtaki anapara üzerinden hesaplanır. Vade boyunca oluşan faiz tekrar anaparaya eklenerek yeni faiz üretmez.
Yıllık faiz oranı için temel formül:
Brüt faiz = Anapara × Yıllık faiz oranı × Vade
şeklindedir. Vade gün olarak girildiğinde yıl karşılığı gün / 365 olarak hesaplanır.
100.000 TL %50 faizle 32 günde ne kadar kazandırır?
100.000 × 0,50 × 32 / 365 = 4.383,56 TL
Bu tutar brüt faizdir. Net kazanç için uygulanacak stopajın brüt faizden düşülmesi gerekir.
Bileşik Faiz Nasıl Hesaplanır?
Bileşik faiz yönteminde her faizlendirme döneminde oluşan getiri anaparaya eklenir ve sonraki dönemin faizi büyüyen tutar üzerinden hesaplanır. Bu nedenle aynı nominal faiz oranında, birden fazla faizlendirme dönemi olduğunda bileşik faiz basit faizden daha yüksek brüt getiri oluşturabilir.
Temel formül:
Vade sonu brüt tutar = Anapara × (1 + r / n)n × t
Burada:
- r: yıllık faiz oranının ondalık karşılığını,
- n: yıldaki faizlendirme dönem sayısını,
- t: vadenin yıl cinsinden süresini ifade eder.
100.000 TL yıllık %12 faizle aylık bileşik olarak 1 yılda ne olur?
Aylık faizlendirmede yılda 12 dönem vardır:
100.000 × (1 + 0,12 / 12)12 = 112.682,50 TL
Brüt faiz kazancı yaklaşık 12.682,50 TL olur.
Aynı oran yıllık tek dönem faizlendirilseydi brüt faiz 12.000 TL olurdu. Aradaki fark bileşik faizin faiz üzerine yeniden faiz işletmesi nedeniyle oluşur.
Faizlendirme Sıklığı Nedir?
Faizlendirme sıklığı, bileşik faiz hesabında faizin yılda kaç kez anaparaya eklenerek yeniden faiz üretmeye başladığını gösterir.
| Faizlendirme | Yıldaki Dönem Sayısı |
|---|---|
| Aylık | 12 |
| 3 aylık | 4 |
| 6 aylık | 2 |
| Yıllık | 1 |
Diğer koşullar aynı olduğunda daha sık faizlendirme, faizin daha erken anaparaya eklenmesine ve sonraki dönemlerde bu tutarın da faiz üretmesine neden olur.
Faizlendirme sıklığı yalnızca bileşik faiz hesabında kullanılır. Basit faiz hesabında ara dönemlerde faiz anaparaya eklenmez.
Yıllık, Aylık ve Günlük Faiz Arasındaki Fark Nedir?
Hesaplama aracına girilen faiz oranının hangi döneme ait olduğunu Faiz Türü alanından belirleyebilirsiniz.
- Yıllık faiz: Girilen oran yıllık nominal oran olarak kullanılır.
- Aylık faiz: Girilen oran 12 ile çarpılarak yıllık nominal karşılığa dönüştürülür.
- Günlük faiz: Girilen oran 365 ile çarpılarak yıllık nominal karşılığa dönüştürülür.
Örneğin aylık %1 nominal faiz, aracın hesaplama yönteminde yıllık %12 nominal faiz karşılığına gelir.
Burada nominal ve efektif oranların aynı kavram olmadığı unutulmamalıdır. Özellikle bileşik faiz kullanıldığında faizlendirme sıklığı efektif getiriyi değiştirebilir.
Gün, Ay ve Yıl Olarak Vade Nasıl Hesaplanır?
Mevduat hesaplama aracında vade gün, ay veya yıl olarak girilebilir. Motor bu değerleri ortak bir yıl karşılığına dönüştürerek hesaplama yapar.
- Gün: Vade / 365
- Ay: Vade / 12
- Yıl: Doğrudan yıl değeri
Bu nedenle araçta 365 gün, 12 ay ve 1 yıl aynı süreye karşılık gelir ve aynı faiz koşullarında aynı sonucu üretir.
Ancak 30 gün ile 1 ay veya 180 gün ile 6 ay birebir aynı değildir. Ay cinsinden vade, yılın on ikide biri üzerinden hesaplanır.
Mevduat Stopajı Nasıl Hesaplanır?
Stopaj, mevduattan elde edilen faiz kazancı üzerinden yapılan vergi kesintisidir. Stopaj anaparadan değil, hesaplanan brüt faizden düşülür.
Hesaplama.com TL mevduat hesabında güncel vade dilimlerini aşağıdaki şekilde uygular:
| Vade | Stopaj Oranı |
|---|---|
| 6 aya kadar, 6 ay dahil | %17,5 |
| 1 yıla kadar, 1 yıl dahil | %15 |
| 1 yıldan uzun | %10 |
Araç vade dilimini gün karşılığı üzerinden belirler. Motorun kullandığı sınırlar 183 gün ve 365 gündür:
- 183 güne kadar: %17,5
- 184–365 gün: %15
- 366 gün ve üzeri: %10
Stopaj oranları mevzuat değişiklikleriyle güncellenebileceğinden gerçek yatırım kararı öncesinde bankanın ve Gelir İdaresi Başkanlığı'nın güncel bilgileri ayrıca kontrol edilmelidir.
Brüt Faiz, Net Faiz ve Net Getiri Nedir?
Brüt faiz, stopaj kesilmeden önce hesaplanan faiz kazancıdır.
Stopaj, brüt faiz üzerinden hesaplanan kesintidir.
Net faiz ise stopaj düşüldükten sonra kalan gerçek faiz kazancıdır:
Net faiz = Brüt faiz − Stopaj
Net getiri oranı, net faiz kazancının başlangıç anaparasına oranıdır:
Net getiri oranı = Net faiz / Anapara × 100
Vade sonu net bakiye ise:
Vade sonu net bakiye = Anapara + Net faiz
şeklinde hesaplanır.
Mevduat Hesaplama Örneği
1.000.000 TL anaparanın yıllık %42 faiz oranıyla 32 gün basit faizli mevduatta değerlendirildiğini düşünelim.
| Anapara | 1.000.000 TL |
|---|---|
| Yıllık Faiz | %42 |
| Vade | 32 gün |
| Brüt Faiz | 36.821,92 TL |
| Stopaj | %17,5 |
| Stopaj Tutarı | 6.443,84 TL |
| Net Faiz | 30.378,08 TL |
| Net Getiri Oranı | %3,04 |
| Vade Sonu Net Bakiye | 1.030.378,08 TL |
Brüt faiz:
1.000.000 × 42 × 32 / 36.500 = 36.821,92 TL
Stopaj:
36.821,92 × %17,5 = 6.443,84 TL
Net faiz:
36.821,92 − 6.443,84 = 30.378,08 TL
Vade sonu net bakiye:
1.000.000 + 30.378,08 = 1.030.378,08 TL
Basit Faiz ile Bileşik Faiz Arasındaki Fark
Basit faizde getiri yalnızca başlangıçtaki anapara üzerinden hesaplanır. Bileşik faizde ise önceki dönemlerde oluşan faiz anaparaya eklenerek sonraki dönemlerde kendisi de faiz üretir.
Örneğin 100.000 TL, yıllık %12 faiz ve 1 yıl vadede:
- Yıllık tek dönem: Brüt faiz 12.000 TL'dir.
- Aylık bileşik: Brüt faiz yaklaşık 12.682,50 TL'dir.
Aradaki fark, aylık bileşik yöntemde faizin yıl içerisinde 12 kez anaparaya eklenmesinden kaynaklanır.
30 Gün ile 1 Ay Aynı mıdır?
Hesaplama açısından her zaman aynı değildir. Araçta gün cinsinden vade gerçek gün sayısının 365'e bölünmesiyle, ay cinsinden vade ise yılın on ikide biri üzerinden hesaplanır.
Bu nedenle:
- 30 gün = 30 / 365 yıl
- 1 ay = 1 / 12 yıl
olarak değerlendirilir ve iki değer arasında küçük bir faiz farkı oluşabilir.
Benzer şekilde 180 gün ile 6 ay da birebir aynı süre değildir. Araçta 6 ay, stopaj değerlendirmesi için yaklaşık 183 gün karşılığına gelir.
Mevduat Hesaplama Formülleri
| Hesaplama | Formül |
|---|---|
| Günlük basit brüt faiz | Anapara × Yıllık Faiz × Gün / 365 |
| Bileşik vade sonu brüt tutar | Anapara × (1 + r / n)n × t |
| Stopaj | Brüt faiz × Stopaj oranı |
| Net faiz | Brüt faiz − Stopaj |
| Net getiri oranı | Net faiz / Anapara × 100 |
| Vade sonu net bakiye | Anapara + Net faiz |
Mevduat Hesaplarken Nelere Dikkat Edilmelidir?
- Faiz oranının dönemini kontrol edin. Yıllık, aylık ve günlük faiz oranları aynı anlamı taşımaz.
- Basit ve bileşik faizi ayırın. Bileşik faiz, getirinin tekrar faiz üretmesini sağlar.
- Faizlendirme sıklığını dikkate alın. Bileşik hesapta aylık, 3 aylık, 6 aylık ve yıllık faizlendirme farklı sonuçlar oluşturabilir.
- Vade birimine dikkat edin. 30 gün ile 1 ay veya 180 gün ile 6 ay birebir aynı değildir.
- Stopajı unutmayın. Brüt faiz ile hesabınıza yansıyacak net faiz aynı değildir.
- Faiz oranlarının değişebileceğini unutmayın. Bankaların sunduğu oranlar tutar, müşteri, kanal, vade ve kampanya koşullarına göre farklılaşabilir.
- Vade bozulma koşullarını kontrol edin. Vadeli hesap vadesinden önce kapatıldığında bankanın ürün koşullarına göre faiz getirisi kaybedilebilir veya farklı uygulanabilir.
Hesaplama.com Mevduat Hesaplama aracı, girdiğiniz anapara, faiz oranı, vade ve hesaplama tercihlerine göre matematiksel bir getiri tahmini oluşturur. Gerçek faiz oranı, stopaj uygulaması ve hesap koşulları için bankanın güncel ürün bilgileri esas alınmalıdır.