Günlük Su İhtiyacı Hesaplama

Kilo, aktivite, iklim ve özel durumunuza göre günlük su ihtiyacınızı 35 mL/kg temel yaklaşımıyla tahmin edin.

Günlük su ihtiyacı hesaplama, vücut ağırlığınızdan başlayarak aktivite düzeyi, iklim koşulları ve varsa gebelik veya emzirme gibi özel durumları dikkate alarak günlük yaklaşık su gereksiniminizi tahmin etmeye yardımcı olur.

Bu sayfadaki günlük su ihtiyacı hesaplama aracı, temel hesaplamada kilogram başına 35 mL yaklaşımını kullanır. Aktivite ve sıcak çevre koşullarında artabilecek sıvı kaybı için pratik tahmini ayarlamalar yapar. Gebelik ve emzirme durumlarında ise toplam su gereksinimindeki ek ihtiyacı hesaba katar.

Sonuç ekranında temel hesap, aktivite ve iklim için tahmini ekler, özel durum eki ve tahmini toplam su ihtiyacı ayrı ayrı gösterilir. Toplam ihtiyacın yaklaşık %20'sinin yiyeceklerden, yaklaşık %80'inin ise içeceklerden karşılanabileceği varsayılarak ayrıca tahmini içecek hedefi sunulur.

Yiyecek ve içeceklerden gelen su birlikte toplam su alımını oluşturur. Bu nedenle ana sonuçta gördüğünüz içecek hedefi, toplam su ihtiyacının tamamı değil; içeceklerden karşılanması öngörülen yaklaşık bölümüdür. Yiyeceklerden gelen su miktarı beslenme biçimine göre değişebileceğinden %80/%20 dağılımı kesin bir biyolojik oran olarak değerlendirilmemelidir.

Gerçek su ihtiyacı kişiden kişiye değişebilir. Terleme miktarı, egzersiz süresi ve yoğunluğu, sıcaklık, nem, beslenme, sağlık durumu ve kullanılan bazı ilaçlar gereksinimi etkileyebilir. Bu nedenle aktivite ve iklim ekleri kesin sıvı kaybı ölçümleri değil, günlük kullanım için oluşturulmuş pratik tahminlerdir.

İçindekiler

Günlük Su İhtiyacı Nedir?

Günlük su ihtiyacı, vücudun normal işlevlerini sürdürebilmesi ve gün boyunca gerçekleşen su kayıplarının karşılanabilmesi için alınması gereken yaklaşık toplam su miktarını ifade eder.

Vücut gün boyunca idrar, terleme, solunum ve diğer fizyolojik yollarla su kaybeder. Bu kaybın yiyecekler ve içeceklerden alınan suyla karşılanması gerekir.

Su; vücut sıcaklığının düzenlenmesi, besinlerin taşınması, normal hücresel işlevlerin sürdürülmesi ve vücuttaki birçok fizyolojik süreç için gereklidir.

Ancak herkes için geçerli tek bir litre değeri yoktur. Vücut ağırlığı, fiziksel aktivite, hava sıcaklığı, nem, beslenme, gebelik, emzirme ve sağlık durumu gerçek su gereksinimini değiştirebilir.

Günlük Su İhtiyacı Nasıl Hesaplanır?

Günlük su gereksinimini tahmin etmek için farklı referans yöntemleri kullanılabilir. Bu araç başlangıç noktası olarak vücut ağırlığını esas alan 35 mL/kg yaklaşımını kullanır.

Temel hesaplama:

Tahmini temel su ihtiyacı = Vücut ağırlığı (kg) × 35 mL

şeklindedir.

Örneğin 70 kg ağırlığındaki bir kişi için:

70 × 35 = 2.450 mL

yaklaşık temel toplam su ihtiyacı elde edilir.

Araç daha sonra seçtiğiniz aktivite, iklim ve özel duruma göre bu başlangıç değerini yaklaşık olarak ayarlar. Aktivite ve iklim ekleri ölçülmüş kişisel ter kaybı değildir; farklı koşullarda artabilecek sıvı gereksinimini pratik biçimde yansıtmak amacıyla kullanılan tahminlerdir.

Günlük Su İhtiyacı Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?

Günlük tahmini su ihtiyacınızı hesaplamak için:

  1. Kilonuzu kilogram olarak girin.
  2. Günlük aktivite düzeyinizi seçin.
  3. Bulunduğunuz ortamı en iyi temsil eden iklim seçeneğini belirleyin.
  4. Varsa gebelik veya emzirme gibi özel durumunuzu seçin.
  5. Hesapla butonuna basın.

Sonuç ekranında ana sonuç olarak tahmini içecek hedefiniz gösterilir. Bunun yanında toplam su gereksiniminin nasıl oluştuğunu görebilmeniz için hesaplama bileşenleri ayrı ayrı sunulur.

Sonuç Ne gösterir?
Temel (×35 mL) Vücut ağırlığınızın kilogram başına 35 mL ile çarpılmasıyla elde edilen başlangıç tahminidir.
Aktivite (tahmini) Seçilen aktivite düzeyine göre artabilecek sıvı kaybı için kullanılan pratik ek tahmindir.
İklim (tahmini) Sıcaklık ve nem koşullarının sıvı kaybı üzerindeki olası etkisi için kullanılan yaklaşık ayarlamadır.
Özel durum Gebelik veya emzirme seçildiğinde toplam su gereksinimine uygulanan ek değeri gösterir.
Toplam su ihtiyacı Temel değer ile seçilen koşullara ait eklerin toplamından oluşan yaklaşık toplam su gereksinimidir.
Yiyecek payı Toplam ihtiyacın yiyeceklerin içerdiği sudan karşılanabileceği varsayılan yaklaşık bölümüdür.
İçecek payı Toplam ihtiyacın su ve diğer içeceklerden karşılanması öngörülen yaklaşık bölümüdür.
Su bardağı Tahmini içecek hedefinin yaklaşık 200 mL'lik bardaklara çevrilmiş karşılığıdır.

35 mL/kg Su Hesabı Nedir?

Vücut ağırlığının kilogram başına yaklaşık 35 mL ile çarpılması, yetişkinlerde günlük su gereksinimini pratik olarak tahmin etmek için kullanılan yöntemlerden biridir.

Hesaplama kişinin kilosu arttıkça temel tahmini su gereksiniminin de artmasını sağlar.

Vücut ağırlığı 35 mL/kg temel hesap
50 kg 1.750 mL
60 kg 2.100 mL
70 kg 2.450 mL
80 kg 2.800 mL
90 kg 3.150 mL
100 kg 3.500 mL

Bu değerler yalnızca temel hesaplamayı gösterir. Fiziksel aktivite, terleme, sıcak hava, nem veya özel durumlar bulunduğunda gerçek gereksinim farklı olabilir.

Toplam Su İhtiyacı ile İçecek Hedefi Aynı Şey mi?

Hayır. Bu ayrım hesaplama sonucunu doğru yorumlamak için önemlidir.

Toplam su ihtiyacı, gün boyunca hem içeceklerden hem de yiyeceklerin içerdiği sudan gelen toplam miktarı ifade eder.

Tahmini içecek hedefi ise bu toplam gereksinimin su ve diğer içeceklerden karşılanması öngörülen bölümüdür.

Örneğin tahmini toplam su ihtiyacı 3,0 litre olan bir kişide araç yaklaşık %80 içecek ve %20 yiyecek dağılımı kullandığında:

  • Yaklaşık 2,4 litre içeceklerden,
  • Yaklaşık 0,6 litre yiyeceklerden

karşılanabileceğini gösterir.

Bu nedenle ekranda büyük yazıyla gösterilen değer, toplam su ihtiyacının tamamını bardakla içmeniz gerektiği anlamına gelmez.

Yiyeceklerden Ne Kadar Su Alınır?

Günlük su alımının bir bölümü tükettiğimiz yiyeceklerin doğal olarak içerdiği sudan gelir. Meyve, sebze, çorba, yoğurt ve benzeri su oranı yüksek gıdalar bu miktara önemli ölçüde katkıda bulunabilir.

Araç pratik bir gösterim amacıyla toplam ihtiyacın yaklaşık %20'sini yiyeceklerden, yaklaşık %80'ini içeceklerden gelecek şekilde ayırır.

Bu oran herkes için sabit değildir. Beslenmesinde su oranı yüksek yiyeceklere daha fazla yer veren bir kişinin yiyeceklerden aldığı su oranı daha yüksek olabilir.

Aktivite Su İhtiyacını Nasıl Etkiler?

Fiziksel aktivite sırasında özellikle terleme yoluyla sıvı kaybı artabilir. Egzersizin süresi ve yoğunluğu yükseldikçe kaybedilen sıvı miktarı da genellikle artar.

Bu nedenle araç aktivite seviyesine göre temel su hesabına tahmini bir aktivite eki uygular.

Ancak iki kişi aynı egzersizi yapsa bile aynı miktarda terlemek zorunda değildir. Terleme oranı; kişinin vücut yapısı, kondisyonu, egzersiz yoğunluğu, ortam sıcaklığı, nem ve sıcağa alışkanlık gibi birçok faktörden etkilenebilir.

Özellikle uzun süreli veya yoğun egzersizde sabit bir litre değerinden daha kişisel yaklaşım gerekebilir. Egzersiz öncesi ve sonrası vücut ağırlığındaki değişim, tüketilen sıvı ve egzersiz sırasında oluşan kayıplar terleme miktarını değerlendirmede kullanılabilir.

Sıcak Hava ve Nem Su İhtiyacını Nasıl Etkiler?

Sıcak hava vücudun sıcaklığını koruyabilmesi için terlemeyi artırabilir. Terleme arttıkça su kaybı ve dolayısıyla sıvı gereksinimi de yükselebilir.

Yüksek nem ise terin ciltten buharlaşmasını zorlaştırabilir. Özellikle sıcak ve nemli ortamda fiziksel aktivite yapıldığında sıvı kaybı ılıman koşullardan belirgin şekilde farklı olabilir.

Araç bu nedenle iklim seçimine göre temel hesaba yaklaşık bir ek uygular. Ekranda gösterilen iklim eki tahmini bir değerdir; gerçek gereksinim sıcaklık, nem, maruz kalma süresi ve kişinin terleme miktarına bağlıdır.

Gebelikte Su İhtiyacı Artar mı?

Gebelik döneminde meydana gelen fizyolojik değişiklikler nedeniyle toplam su gereksinimi artabilir.

Araç gebelik seçildiğinde hesaplanan temel toplam su gereksinimine yaklaşık 300 mL ekler.

Bu miktar yalnızca sade içme suyuna eklenmesi gereken miktar değil, yiyecek ve içeceklerden gelen suyu birlikte kapsayan toplam su alımındaki yaklaşık artıştır.

Gebelikte aşırı kusma, sıcak hava, yoğun fiziksel aktivite veya özel sağlık durumları varsa kişisel sıvı ihtiyacı ayrıca değerlendirilmelidir.

Emzirme Döneminde Su İhtiyacı Artar mı?

Anne sütü üretimi nedeniyle emzirme döneminde toplam su gereksinimi emzirmeyen döneme göre artar.

Araç emzirme seçeneğinde temel hesaplamaya yaklaşık 700 mL toplam su ekler.

Bu miktar da yalnızca bardakla içilecek su miktarı değildir; toplam su alımındaki yaklaşık artışı ifade eder. Kişisel gereksinim süt üretimi, aktivite, sıcaklık, beslenme ve sağlık durumuna göre değişebilir.

Kadın ve Erkeklerde Günlük Su İhtiyacı Ne Kadardır?

Uluslararası referanslarda sağlıklı yetişkinler için belirlenen yeterli toplam su alımı değerleri cinsiyet ve koşullara göre farklılık gösterebilir.

EFSA, ılıman çevre ve orta düzey fiziksel aktivite koşullarında yetişkin kadınlar için yaklaşık 2,0 litre, yetişkin erkekler için yaklaşık 2,5 litre toplam su alımını yeterli kabul eder.

Bu değerler yalnızca içilen sade suyu değil, yiyecek ve tüm içeceklerden gelen suyu kapsayan toplam miktarlardır. Ayrıca bireysel gereksinim vücut ağırlığı, aktivite ve çevre koşullarına göre değişebileceğinden herkes için sabit hedef olarak değerlendirilmemelidir.

Günde Kaç Bardak Su İçilmeli?

“Günde 8 bardak su” yaygın bir genel öneridir ancak herkes için tek bir bardak sayısı belirlemek mümkün değildir.

Bu araç kişisel tahmini içecek hedefini yaklaşık 200 mL'lik su bardağı karşılığına dönüştürür.

Örneğin tahmini içecek hedefiniz 2.400 mL ise:

2.400 ÷ 200 = yaklaşık 12 bardak

olarak gösterilir.

Bardak sayısı miktarı daha kolay görselleştirmek içindir. Evde kullandığınız gerçek bardağın hacmi 200 mL'den farklı olabilir.

Hangi İçecekler Günlük Sıvı Alımına Dahildir?

Günlük hidrasyonun önemli bir bölümünü suyla karşılamak pratik ve iyi bir seçenektir. Ancak sade su, toplam sıvı alımına katkıda bulunan tek kaynak değildir.

Süt, ayran ve çeşitli içeceklerin içerdiği su da günlük toplam sıvı alımına katkıda bulunabilir. Çay ve kahve de içerdikleri su nedeniyle toplam sıvı alımına dahildir.

Şekerli içeceklerin sık tüketimi ise ek enerji ve şeker alımını artırabileceğinden temel hidrasyon kaynağı olarak suyu tercih etmek daha uygun olabilir.

Yeterince Su İçtiğimi Nasıl Anlarım?

Günlük hidrasyon durumunu değerlendirmek için susama hissi ve idrar rengi pratik ipuçları sağlayabilir.

İdrarın açık veya soluk sarı renkte olması çoğu durumda yeterli sıvı alımıyla uyumlu olabilir. Belirgin şekilde koyu idrar, susama ve ağız kuruluğu ise yetersiz sıvı alımıyla ilişkili olabilir.

Ancak idrar rengini bazı yiyecekler, vitaminler, ilaçlar ve sağlık durumları da değiştirebilir. Bu nedenle tek başına kesin bir sağlık değerlendirmesi olarak kullanılmamalıdır.

Fazla Su İçmek Zararlı mı?

Evet. “Ne kadar fazla su, o kadar iyi” yaklaşımı doğru değildir.

Kısa sürede vücudun uzaklaştırabileceğinden çok daha fazla su tüketilmesi kandaki sodyum konsantrasyonunun aşırı düşmesine ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Özellikle uzun süreli dayanıklılık sporlarında terlemeyle kaybedilenden çok daha fazla sıvı tüketmek risk oluşturabilir.

Bu nedenle hesaplama sonucunu mümkün olduğunca aşılması gereken bir hedef veya zorunlu minimum miktar olarak değerlendirmeyin.

Hesaplama Sonuçları Ne Anlama Gelir?

Sonuç ekranındaki değerler aynı hesabın farklı bileşenlerini gösterir:

Değer Nasıl yorumlanır?
Tahmini içecek hedefi Toplam su ihtiyacının içeceklerden karşılanması öngörülen yaklaşık bölümüdür.
Temel (×35 mL) Kilonuza göre hesaplanan başlangıç tahminidir.
Aktivite (tahmini) Fiziksel aktiviteyle artabilecek sıvı kaybı için kullanılan pratik ek değerdir.
İklim (tahmini) Sıcaklık ve nem koşulları için uygulanan yaklaşık ayarlamadır.
Özel durum Gebelik veya emzirme seçimine bağlı ek toplam su miktarıdır.
Toplam su ihtiyacı Yiyecekler ve içecekler dahil yaklaşık toplam günlük su gereksinimidir.
Yiyecek payı Toplam su ihtiyacının yiyeceklerden gelmesi öngörülen yaklaşık bölümüdür.
İçecek payı Toplam ihtiyacın içeceklerden karşılanması öngörülen yaklaşık bölümüdür.

Örneğin tahmini toplam su ihtiyacı 4.275 mL ve içecek payı 3.420 mL ise, araç kalan yaklaşık 855 mL'nin yiyeceklerde bulunan sudan gelebileceğini varsayar.

Kimler Su İhtiyacı Hesabını Dikkatli Kullanmalıdır?

Genel su ihtiyacı hesaplamaları sağlıklı yetişkinlerde günlük kullanım için yaklaşık bir başlangıç noktası sağlayabilir. Ancak bazı kişilerde sıvı tüketiminin sağlık uzmanı tarafından kişisel olarak belirlenmesi gerekebilir.

Özellikle:

  • Böbrek hastalığı bulunanlar,
  • Kalp yetmezliği veya sıvı kısıtlaması gerektiren durumları olanlar,
  • Doktor tarafından özel sıvı hedefi verilenler,
  • Sıvı veya elektrolit dengesini etkileyebilen bazı ilaçları kullananlar,
  • Ciddi ödemi bulunanlar

genel hesaplama sonucuna göre sıvı tüketimlerini değiştirmemelidir.

Ateş, yoğun kusma veya ishal gibi belirgin sıvı ve elektrolit kaybına yol açabilen durumlarda da standart günlük hesap yeterli olmayabilir.

Günlük su ihtiyacı hesaplama aracını günlük toplam su gereksiniminizi ve tahmini içecek hedefinizi yaklaşık olarak değerlendirmek için kullanabilirsiniz. Sonuç tıbbi sıvı tedavisi veya kişiye özel sağlık uzmanı önerisinin yerine geçmez.

Sıkça Sorulan Sorular

Günlük su gereksinimi vücut ağırlığı, fiziksel aktivite, sıcaklık, nem, beslenme ve sağlık durumuna göre değişebilir. Pratik hesaplardan biri vücut ağırlığının kilogram başına yaklaşık 35 mL ile çarpılmasıdır. Bu miktar toplam su ihtiyacı için yaklaşık bir başlangıç değeridir.

Bu araç temel hesaplamada kilo × 35 mL yöntemini kullanır. Örneğin 70 kg ağırlığındaki bir kişi için temel tahmin 70 × 35 = 2.450 mL olur. Aktivite, sıcak hava ve özel durumlar sonucu değiştirebilir.

35 mL/kg temel hesabına göre 60 kg için yaklaşık toplam su tahmini 2.100 mL'dir. Bunun tamamının yalnızca bardakla içilen sade sudan gelmesi gerekmez; yiyecekler de toplam su alımına katkıda bulunur.

70 × 35 mL hesabıyla yaklaşık 2.450 mL temel toplam su ihtiyacı elde edilir. Fiziksel aktivite, sıcak çevre ve fazla terleme kişisel gereksinimi artırabilir.

35 mL/kg yaklaşımıyla 80 kg için temel toplam su tahmini yaklaşık 2.800 mL'dir. Bu değer günlük aktivite ve çevre koşulları hesaba katılmadan önceki başlangıç tahminidir.

90 × 35 mL hesabıyla temel toplam su tahmini yaklaşık 3.150 mL, yani 3,15 litredir. Yoğun aktivite veya sıcak hava gerçek gereksinimi artırabilir.

Hayır. Toplam su ihtiyacı yiyecekler, içme suyu ve diğer içeceklerin içerdiği suyun tamamını kapsar. İçecek hedefi ise toplam ihtiyacın içeceklerden karşılanması öngörülen bölümüdür.

Yiyecekler toplam su alımına katkıda bulunur. Araç %20 yiyecek ve %80 içecek ayrımını pratik yaklaşık dağılım olarak kullanır; bu sabit bir biyolojik oran değildir ve kişinin beslenmesine göre değişebilir. Toplam su tanımı yiyecek ve içecek kaynaklarının tamamını kapsar.

Herkes için geçerli sabit bir bardak sayısı yoktur. Su gereksinimi kilo, aktivite, iklim ve kişisel koşullara bağlıdır. Bu nedenle 8 bardak genel bir hatırlatıcı olabilir ancak kişisel ihtiyacı tek başına belirlemez. HSGM de gereksinimin vücut ağırlığına göre hesaplanabileceğini belirtmektedir.

Bu hesaplama aracında bardak karşılığı yaklaşık 200 mL kabul edilir. Bu yalnızca sonucu daha kolay görselleştirmek için kullanılan bir dönüşümdür; gerçek bardakların hacmi farklı olabilir.

Evet. Fiziksel aktivite ve terleme sıvı kaybını artırabilir. Ancak kayıp miktarı egzersiz süresi, yoğunluğu, sıcaklık, nem ve kişisel terleme oranına göre büyük ölçüde değişebilir.

Hayır. Aktivite ekleri artan sıvı kaybını pratik biçimde tahmin etmek için kullanılır. Gerçek gereksinim kişinin terleme miktarı ve yaptığı aktiviteye göre değişebilir. WHO sıcak ortamda egzersiz sırasında su kaybının çok geniş aralıklara ulaşabileceğini belirtmektedir.

Genellikle evet. Sıcaklık arttığında vücut sıcaklığını düzenlemek için terleme artabilir ve bunun sonucunda sıvı kaybı yükselebilir.

Evet. Yüksek nem terin buharlaşmasını zorlaştırabilir ve özellikle sıcak ortamda fiziksel aktivite sırasında vücudun ısı kontrolünü etkileyebilir. Bu nedenle gerçek su gereksinimi çevre koşullarına göre değişebilir.

Hayır. İklim eki sıcaklık ve nem nedeniyle artabilecek sıvı kaybını yaklaşık olarak yansıtan pratik bir tahmindir. Gerçek kayıp sıcaklık, nem, maruz kalma süresi, aktivite ve bireysel terlemeye göre değişir.

Evet. EFSA, gebe kadınlar için gebe olmayan aynı yaştaki kadınların yeterli toplam su alımının yaklaşık 300 mL/gün üzerinde bir miktar öngörür. Araç gebelik seçildiğinde bu nedenle yaklaşık +300 mL toplam su eki uygular.

EFSA emzirme döneminde aynı yaştaki emzirmeyen kadınlara kıyasla yaklaşık 700 mL/gün ek toplam su alımını yeterli kabul eder. Araç bu nedenle emzirme seçeneğinde +700 mL ek kullanır.

EFSA, ılıman çevre ve orta aktivite koşullarında yetişkin kadınlar için yaklaşık 2,0 litre/gün toplam su alımını yeterli kabul eder. Bu değer yiyecek ve içeceklerde bulunan suyun tamamını kapsar ve kişisel ihtiyaç bundan farklı olabilir.

EFSA, ılıman ortam ve orta aktivite koşullarındaki yetişkin erkekler için yaklaşık 2,5 litre/gün toplam su alımını yeterli kabul eder. Bu bir kişisel reçete değil, referans yeterli alım değeridir.

Evet. Çay, kahve ve diğer içeceklerde bulunan su toplam sıvı alımına katkıda bulunur. Günlük hidrasyonun temel bölümünü suyla karşılamak ise şeker ve enerji içermemesi nedeniyle pratik bir tercihtir.

Evet. Toplam su alımı içme suyunun yanı sıra diğer içeceklerde ve yiyeceklerde bulunan suyu da kapsar.

İdrarın açık veya soluk sarı olması günlük hidrasyonu değerlendirmek için pratik bir gösterge olabilir. HSGM de idrar renginin su tüketiminin değerlendirilmesinde kullanılabileceğini belirtmektedir. Ancak ilaçlar, vitaminler ve bazı sağlık durumları da idrar rengini değiştirebilir.

Susama vücudun sıvı ihtiyacını düzenleyen önemli mekanizmalardan biridir. Ancak sıcak hava, yoğun fiziksel aktivite veya fazla sıvı kaybı gibi koşullarda gün boyunca düzenli sıvı almak yararlı olabilir.

Evet. Gereksinimin çok üzerinde ve özellikle kısa sürede aşırı miktarda su tüketmek vücudun elektrolit dengesini bozabilir. Bu nedenle hesaplanan miktar mümkün olduğunca aşılması gereken bir hedef değildir.

Hayır. Aktivite, hava sıcaklığı, nem, terleme ve sağlık durumu günden güne değişebildiği için sıvı gereksinimi de değişebilir. WHO sıcak ortam ve egzersiz sırasında su kayıplarının büyük ölçüde değişebileceğini vurgular.

Genel bilgi amacıyla sonucu görebilirler ancak sıvı tüketimlerini yalnızca bu sonuca göre değiştirmemelidirler. Böbrek hastalıklarında gereken veya kısıtlanması gereken sıvı miktarı kişinin klinik durumuna göre değişebilir.

Kalp yetmezliği ve sıvı kısıtlaması gerektiren bazı durumlarda genel hesaplamalar uygun olmayabilir. Böyle bir durumda sağlık uzmanı tarafından verilen kişisel sıvı hedefi esas alınmalıdır.

Her zaman değil. Kusma ve ishal hem su hem de elektrolit kaybına neden olabilir. Belirgin veya devam eden kayıplarda standart günlük hidrasyon hesabı tıbbi değerlendirme yerine kullanılmamalıdır.