Brüt maaş ile çalışanın eline geçen net maaş aynı değildir. Brüt ücret üzerinden SGK primi, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi ve damga vergisi gibi kesintiler hesaplanır. Vergi istisnaları ve çalışanın yıl içindeki kümülatif gelir vergisi matrahı da net maaşın aydan aya değişmesine neden olabilir.
Brütten nete / netten brüte maaş hesaplama aracıyla brüt maaşınızdan net ücretinizi veya almak istediğiniz net maaştan gerekli brüt ücreti hesaplayabilirsiniz. Araç; seçilen yıl ve ayı, çalışma durumunu, işe başlangıç dönemini, kümülatif gelir vergisi matrahını, engellilik indirimini ve isteğe bağlı olarak işveren maliyetini dikkate alır.
Brütten Nete Maaş Nasıl Hesaplanır?
Brütten nete maaş hesaplanırken çalışanın aylık brüt ücretinden yasal kesintiler düşülür ve uygulanabilecek vergi istisnaları dikkate alınır. Standart bir 4/a çalışanı için hesaplamanın temelinde SGK çalışan primi, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi ve damga vergisi bulunur.
Basitleştirilmiş olarak net maaş aşağıdaki şekilde ifade edilebilir:
Ancak gerçek bordro hesabında gelir vergisi yalnızca aylık brüt ücrete bakılarak bulunmaz. Yıl içinde biriken kümülatif gelir vergisi matrahı, vergi dilimleri, asgari ücret vergi istisnası ve varsa engellilik indirimi de hesaba katılır. Bu nedenle aynı brüt ücret yılın farklı aylarında farklı net maaş oluşturabilir.
Netten Brüte Maaş Nasıl Hesaplanır?
Netten brüte maaş hesaplama, çalışanın eline geçmesi hedeflenen net tutarı sağlayacak brüt ücretin bulunması işlemidir. Brütten nete hesaplamanın tersine çevrilmesi gibi görünse de gelir vergisinin kümülatif ve dilimli yapısı nedeniyle tek bir sabit oranla hesaplanamaz.
Örneğin 50.000 TL net ücret için gereken brüt maaş; hesaplama ayına, çalışanın önceki kümülatif gelir vergisi matrahına, SGK durumuna ve varsa engellilik indirimine göre değişebilir. Bu nedenle araç, hedeflenen net tutarı sağlayan brüt ücreti hesaplama motoru üzerinden iteratif olarak bulur.
Maaş Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Hesaplama yönünden Brütten Nete veya Netten Brüte seçeneğini belirleyin. Ardından hesaplama yılı, hesaplanacak ay ve maaş tutarını girin.
- 2025 veya 2026 hesaplama yılını seçin.
- Maaşını hesaplamak istediğiniz ayı belirleyin.
- Brütten nete için brüt, netten brüte için hedef net maaşı girin.
- Normal çalışan veya emekli çalışan durumunu seçin.
- Varsa engellilik indirimi derecesini belirtin.
- Gerçek bordronuzdan biliyorsanız önceki kümülatif gelir vergisi matrahını girin.
- Yıl içinde işe başladıysanız işe başlangıç ayını seçin.
- İsterseniz işveren maliyeti ve uygulanacak SGK prim indirimini de görüntüleyin.
Kümülatif gelir vergisi matrahını boş bırakırsanız araç, seçtiğiniz çalışma geçmişine göre aynı brüt maaş üzerinden gerekli önceki dönemleri simüle eder. Gerçek bordronuzdaki kümülatif matrahı biliyorsanız bu değeri girmeniz, kişisel sonuca daha yakın bir hesaplama sağlar.
Brüt Maaş ve Net Maaş Nedir?
Brüt maaş nedir?
Brüt maaş, çalışanın yasal kesintiler yapılmadan önceki ücretidir. SGK ve vergi hesaplamalarının başlangıç noktası genel olarak brüt ücret üzerinden belirlenen matrahlardır.
Net maaş nedir?
Net maaş, brüt ücret üzerinden çalışana ait yasal kesintiler hesaplandıktan ve uygulanabilecek vergi istisnaları düşüldükten sonra çalışanın eline geçen tutardır.
Bu nedenle iş sözleşmesinde veya iş teklifinde belirtilen brüt ücret ile banka hesabına yatırılan net ücret birbirinden farklıdır.
Maaştan Hangi Kesintiler Yapılır?
Standart bir özel sektör çalışanının brüt ücretinden temel olarak şu kesintiler hesaplanır:
- SGK çalışan primi
- İşsizlik sigortası çalışan primi
- Gelir vergisi
- Damga vergisi
BES, icra, nafaka, avans, sendika aidatı veya kişiye özel başka kesintiler her çalışan için geçerli olmadığından bu aracın standart hesaplamasına dahil değildir.
SGK Primi Nasıl Hesaplanır?
4/a kapsamında çalışanlarda çalışan payına düşen SGK primi standart durumda prime esas kazancın %14'üdür. Bunun yanında çalışan payı olarak %1 işsizlik sigortası primi uygulanır.
SGK primi her durumda sınırsız şekilde brüt maaş üzerinden hesaplanmaz. Prime esas kazancın yıllık olarak belirlenen bir alt ve üst sınırı vardır. 2026 yılında özel sektör çalışanları için aylık prime esas kazanç üst sınırı 297.270 TL'dir.
İşsizlik Sigortası Primi Nedir?
Normal 4/a çalışanlarında işsizlik sigortası primi çalışan açısından prime esas kazancın %1'i oranındadır.
Emekli olduktan sonra sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışanlarda standart çalışan hesabından farklı prim oranları uygulanır.
Maaş Gelir Vergisi Nasıl Hesaplanır?
Maaş gelir vergisi, gelir vergisi matrahına kademeli vergi tarifesi uygulanarak hesaplanır. Çalışanın yıl içindeki matrahı arttıkça bir üst vergi dilimine geçilebilir. Bu nedenle gelir vergisinin tamamını tek bir sabit oranla hesaplamak doğru değildir.
2026 yılında ücret gelirlerinde kullanılan tarife %15 ile başlar ve kümülatif matrah yükseldikçe %20, %27, %35 ve %40 oranlarına geçer.
| 2026 Ücret Geliri Matrahı | Vergi Oranı |
|---|---|
| 190.000 TL'ye kadar | %15 |
| 190.000 TL – 400.000 TL arası | %20 |
| 400.000 TL – 1.500.000 TL arası | %27 |
| 1.500.000 TL – 5.300.000 TL arası | %35 |
| 5.300.000 TL üzeri | %40 |
Vergi dilimine geçildiğinde maaşın tamamı yeni orandan vergilendirilmez. Yalnızca ilgili sınırı aşan matrah kısmına üst dilimin oranı uygulanır.
Kümülatif Gelir Vergisi Matrahı Nedir?
Kümülatif gelir vergisi matrahı, çalışanın yıl içinde gelir vergisine tabi ücret matrahlarının birikimli toplamıdır. Gelir vergisi tarifesinde hangi dilimin uygulanacağını belirleyen temel değerlerden biridir.
Örneğin önceki aylardan biriken gelir vergisi matrahı yüksekse, aynı brüt maaşı alan iki çalışanın seçilen aydaki gelir vergisi ve net maaşı farklı olabilir.
Hesaplama aracındaki Önceki Kümülatif GV Matrahı alanı bu nedenle isteğe bağlıdır. Bordronuzdaki gerçek değeri biliyorsanız girebilirsiniz. Alan boş bırakıldığında araç seçilen çalışma geçmişine göre önceki dönemleri simüle eder.
Asgari Ücret Vergi İstisnası Nasıl Uygulanır?
Asgari ücretin gelir vergisi ve damga vergisine ilişkin kısmı 1 Ocak 2022'den itibaren istisna kapsamındadır. Bu uygulama yalnızca asgari ücretle çalışanları değil, asgari ücretin üzerinde ücret alan çalışanların hesaplanan vergisini de istisna tutarı kadar etkiler.
2026 yılında brüt asgari ücret 33.030 TL'dir. %14 SGK çalışan primi ve %1 işsizlik sigortası primi sonrasında net asgari ücret 28.075,50 TL'dir. Asgari ücretin kendisinden gelir vergisi ve damga vergisi kesilmez.
Gelir vergisi kümülatif hesaplandığından asgari ücret gelir vergisi istisnasının aylık etkisi de yıl içindeki vergi tarifesine göre değişebilir. Araç bu istisnayı hesaplama ayına ve seçilen çalışma geçmişine göre dikkate alır.
Maaşta Damga Vergisi Nasıl Hesaplanır?
Ücret ödemelerinde damga vergisi de bordro kesintilerinden biridir. Ancak asgari ücrete isabet eden ücret kısmı için uygulanan damga vergisi istisnası nedeniyle hesaplama, brüt ücretin tamamına doğrudan oran uygulamakla sınırlı değildir.
Araç, seçilen yıl için geçerli damga vergisi oranı ile asgari ücret istisnasını birlikte dikkate alarak ödenecek damga vergisini hesaplar.
Engellilik İndirimi Maaşı Nasıl Etkiler?
Şartları sağlayan ücretlilerde engellilik indirimi gelir vergisi matrahından düşülerek uygulanır. Bu nedenle indirim, çalışanın hesaplanan gelir vergisini ve dolayısıyla net ücretini etkileyebilir.
2026 yılı aylık engellilik indirimi tutarları birinci derece için 12.000 TL, ikinci derece için 7.000 TL ve üçüncü derece için 3.000 TL'dir.
Hesaplama aracında uygun engellilik derecesini seçerek bu indirimin maaş hesabındaki etkisini görebilirsiniz.
Emekli Çalışan Maaşı Nasıl Hesaplanır?
Emekli olduktan sonra 4/a kapsamında çalışmaya devam eden kişilerde standart çalışan primleri yerine sosyal güvenlik destek primi (SGDP) uygulanabilen durumlar bulunur. Bu nedenle aynı brüt maaş için normal çalışan ile emekli çalışan arasında kesinti ve net ücret farkı oluşabilir.
Araçtaki çalışma durumu alanından Emekli Çalışan seçildiğinde hesaplama ilgili SGDP çalışan oranları kullanılarak yapılır.
Yıl İçinde İşe Başlayanların Maaşı Nasıl Hesaplanır?
Bir çalışanın yılın ortasında yeni bir işverende işe başlaması ile yıl başından beri aynı işverende çalışması aynı vergi geçmişini ifade etmez. Özellikle gelir vergisinin kümülatif yapısı nedeniyle işe başlangıç ayı net maaş hesabını değiştirebilir.
Bu nedenle hesaplama aracında Yıl başından beri bu işverendeyim veya Bu yıl bu işverende işe başladım seçeneklerinden uygun olanı belirleyebilirsiniz. Yıl içinde işe başladıysanız başlangıç ayını ayrıca seçebilirsiniz.
Önceki işverenden veya gerçek bordronuzdan gelen bir kümülatif gelir vergisi matrahınız varsa ilgili alana bu değeri girmeniz gerekir. Kümülatif matrahın boş bırakılması halinde araç çalışma geçmişine göre gerekli dönemi simüle eder.
İşveren Maliyeti Nasıl Hesaplanır?
Bir çalışanın işverene maliyeti yalnızca brüt maaştan oluşmaz. İşverenin ödemesi gereken sosyal güvenlik ve işsizlik sigortası primleri de toplam maliyete eklenir.
İşveren maliyetini göster seçeneğini açarak indirimsiz maliyeti veya aracın desteklediği SGK prim indirimi seçeneklerine göre oluşan maliyeti görebilirsiniz. Asgari ücret desteği ile diğer özel teşvik ve destekler standart hesaba dahil değildir.
2026 Maaş Hesaplamasında Kullanılan Temel Tutarlar
| Kalem | 2026 |
|---|---|
| Aylık brüt asgari ücret | 33.030,00 TL |
| Net asgari ücret | 28.075,50 TL |
| SGK çalışan primi | %14 |
| İşsizlik sigortası çalışan primi | %1 |
| SGK prime esas aylık kazanç üst sınırı | 297.270,00 TL |
| Gelir vergisi oranları | %15 – %20 – %27 – %35 – %40 |
| 1. derece engellilik indirimi | 12.000 TL / ay |
| 2. derece engellilik indirimi | 7.000 TL / ay |
| 3. derece engellilik indirimi | 3.000 TL / ay |
Brütten Nete Maaş Hesaplama Örneği
2026 yılında Ocak ayında 50.000 TL brüt ücret alan, normal 4/a kapsamında çalışan ve engellilik indirimi bulunmayan bir çalışanı ele alalım.
- Brüt maaş: 50.000 TL
- SGK çalışan primi (%14): 7.000 TL
- İşsizlik sigortası primi (%1): 500 TL
- Gelir vergisi matrahı: 42.500 TL
- Asgari ücret gelir vergisi istisnası sonrası ödenecek gelir vergisi: yaklaşık 2.163,67 TL
- Damga vergisi: yaklaşık 128,80 TL
- Net maaş: yaklaşık 40.207,53 TL
Aynı brüt maaş yılın ilerleyen aylarında daha farklı bir net tutar oluşturabilir. Bunun temel nedeni kümülatif gelir vergisi matrahının artması ve çalışanın daha yüksek vergi dilimlerine geçebilmesidir.
Netten Brüte Maaş Hesaplama Örneği
Bir iş görüşmesinde çalışanın eline belirli bir net tutarın geçmesi hedeflenebilir. Örneğin hedef net maaş 50.000 TL ise gerekli brüt ücret yalnızca 50.000 ÷ sabit bir oran yöntemiyle doğru biçimde bulunamaz.
Vergi dilimi, hesaplama ayı, önceki kümülatif matrah, SGK durumu ve varsa engellilik indirimi brüt tutarı etkiler. Netten brüte hesaplama modu bu değişkenleri dikkate alarak hedeflenen net maaşa karşılık gelen brüt ücreti otomatik olarak bulur.
Net Maaş Neden Aylara Göre Değişir?
Brüt maaş aynı kalsa bile net maaşın yıl içinde değişmesinin en önemli nedeni gelir vergisinin kümülatif olarak hesaplanmasıdır. Çalışanın gelir vergisi matrahı her ay birikir ve belirlenen sınırlar aşıldığında bir üst vergi diliminin oranı devreye girer.
Bunun yanında asgari ücret gelir vergisi istisnasının kümülatif hesap üzerindeki etkisi, işe başlangıç ayı, önceki kümülatif matrah ve engellilik indirimi de aylık sonuçlarda farklılık oluşturabilir.
Bu nedenle maaş hesabında yalnızca brüt ücretin bilinmesi her zaman yeterli değildir. Özellikle yılın ilerleyen dönemlerinde gerçek bordrodaki kümülatif gelir vergisi matrahının kullanılması daha kişisel bir sonuç verir.